6 redenen waarom mensen niet luisteren (en hoe het wel moet)

Wedden dat je de kreet ‘Je luistert niet naar me!’ regelmatig hebt geslaakt (of gedacht)… Vooral tegen je partner natuurlijk :-). Hoe komt het dat mensen niet altijd goed luisteren en hoe kom je van slechte luistergewoonten af?

 

Denk bij slecht luisteren ook eens aan de veelgebruikte begroeting ‘Hé, hoe gaat ie?’, waarna je snel doorloopt als iemand écht wil reageren. Of aan de quasi-geïnteresseerde gesprekjes op het werk na het weekend.

 

“Hoe was je weekend?”
“Leuk! We zijn met familie in een huisje geweest.”
“Oh ja, erg hè, ik heb met m’n vriend op het strand gewandeld, lekker rustig.”
“Nog de deur uit geweest?”
“Nou ja, uitwaaien op het strand dus.”
“Ik weet precies wat je bedoelt, lekker relaxed… een tijdschriftje erbij.”

 

Eén troost: iedereen heeft er last van en het is zeker niet altijd uit desinteresse!

 

Hoe komt het dat je soms/vaak/altijd slecht luistert (streep door wat niet van toepassing is…)?

 

    1. Je bent teveel met jezelf of andere zaken bezig. Dat kan zowel over activiteiten als gedachten gaan. Ook de gedachte: hoe zal ik zo reageren?
      Sommige mensen hebben dit in hun karakter zitten, maar vaak komt het door de omstandigheden: je hebt het bijvoorbeeld te druk en denkt tijdens het gesprek alweer aan wat je allemaal nog moet doen. Of je leest net een interessant artikel over luisteren ;-).
      Waar dit toe leidt? Je pikt alleen de signalen op die voor jou relevant zijn, vereenvoudigt boodschappen of legt verkeerde accenten. Dit gebeurt natuurlijk ook bij mensen die écht geen interesse in hun gesprekspartner hebben en vooral willen roddelen of sterke verhalen willen vertellen…
    2. De opnamecapaciteit van onze hersenen is zo’n 300 woorden per minuut, terwijl een gemiddeld persoon spreekt met maar 100 tot 140 woorden per minuut. De verleiding is dan groot om de ‘restcapaciteit’ van onze hersenen op te vullen met andere gedachten.
    3. Er is ‘ruis op de lijn’, zoals ruziënde kinderen op de achtergrond of een bekende die je voorbij ziet lopen.
    4. Mensen houden van logisch afgeronde en zinvolle verhalen. Daardoor hebben ze de neiging om ‘gaten’ te dichten met zelfverzonnen details.
    5. We zijn snel geneigd boodschappen te interpreteren in termen van ervaringen en kennis die we al hebben.
    6. Je bent onzeker of angstig bij je gesprekspartner, waardoor je zelfs de onnozelste opmerking opvat als een persoonlijke aanval (hier hebben pubers bijvoorbeeld veel last van).

 

Hoe word je wél goed in luisteren?

 

    1. Geef je gesprekspartner aandacht: stimuleer hem om door te praten via non-verbale signalen, zoals oogcontact, een ontspannen lichaamshouding, hoofdknikken, ‘en toen?’ en ‘mm, mm’.
    2. Stel vragen: waarbij het vooral gaat om open vragen, zoals ‘hoe bedoel je precies’, ‘wat vond je daarvan?’ en niet om gesloten vragen (‘je bent zeker thuis gebleven dit weekend?’), die al snel suggestief kunnen zijn.
    3. Parafraseer: geef een korte herhaling van wat de ander net heeft gezegd in eigen woorden. Dan voelt je gesprekspartner zich gehoord en kun je meteen checken of je zijn verhaal goed hebt begrepen. Bijvoorbeeld: (A) “Ik ben gescheiden en woon alleen met mijn dochter. Nu ze vier is geworden en naar de basisschool gaat, kan ik niet meer in de fabriek werken omdat ik dan om 07.00 uur moet beginnen en de voorschoolse opvang pas om 07.30 uur begint. Er is niemand anders om haar tot die tijd op te vangen, dus nu zit ik helaas werkloos thuis.” (B) “Dus: omdat je dochter nu naar school gaat, kun je je oude werk niet meer uitoefenen en zoek je iets nieuws, vanaf een uur of 08.00?“
    4. Reflecteer gevoelens: geef kort en in je eigen woorden weer welke gevoelens er in de woorden van de ander doorklinken. Je gesprekspartner voelt zich dan begrepen en geaccepteerd en het heeft een controlefunctie voor jezelf. Bijvoorbeeld: “Daar baal je flink van, zo te merken.”
    5. Vat samen: een parafrase (zie punt 3) gaat over één of enkele voorafgaande gespreksbeurten; een samenvatting is een verkorte weergave, ook in eigen bewoordingen, van de inhoud van of het gevoel bij een langer deel van gesprek of het hele gesprek.

 

Als je dit alles tot in de puntjes beheerst, ben je natuurlijk een echte ‘pro’ en kun je zo interviewer voor TV of psycholoog worden ;-). Maar met een beetje bijschaven kom je ook al een eind!

 

Mocht je zelf nog gouden luistertips hebben, laat ze dan hieronder weten!

 

Mensen zijn trouwens ook niet altijd even goed in meeleven. Daarover schreef ik ‘Mag ik misschien een beetje medeleven?!’.

 

[Bron: Gespeksvoering: basisvaardigheden en gespreksmodellen, H.T. van der Molen e.a.]
12 Reacties
  • RE Hillebrandt
    maart 7, 2017

    Beste Miriam,
    Ik loop al enige tijd met een vraag.
    Ik geef wel eens aan mensen aan dat als ze spreken of denken ze niet meer kunnen luisteren en of dit waar of niet waar is, is een vraag aan u.

    Het is zeer onhandig als je iets wilt uitleggen en dat mensen vrij direct of zelfs tijdens het uitleggen al direct beginnen te spreken.
    Dit is een groeps verband een heel stuk minder omdat waarschijnlijk het fatsoen om niet te spreken groter is, maar wat gebeurd er in die hoofdjes?
    Mijn gedachte is dan dat er gewoon niet geluisterd word en dat er vaak een defensieve houding genomen word waardoor de ‘uitleg’ gewoon helemaal niet aankomt.
    Mijn gedachte is dan, ik had beter helemaal niets kunnen zeggen er word toch niet geluisterd.

    Heeft u hier een gedachte over?
    Mvg RE Hillebrandt

    • Miriam
      maart 9, 2017

      Bedankt voor je reactie! Spreken, denken en luisteren kunnen wel samengaan. Denk bijvoorbeeld aan nadenken en muziek luisteren tijdens het autorijden. Je gedachten kun je zelfs niet uitzetten! Alleen presteer je wel minder goed door dat multitasken… (dus als je praat, luister je minder goed). En inderdaad: slechte luisteraars zijn er gewoon. Heel irritant. Maar iedereen heeft er last van en er zijn geldige menselijke redenen voor. Misschien kun je er voor jezelf een uitdaging van maken om de inhoud en vorm van je boodschap zo interessant te maken voor je doelgroep dat die aan je lippen hangt ;-).

      • Erwin
        juli 7, 2017

        Ik wil hier toch echt wel op reageren, doordat je zegt: “Denk bijvoorbeeld aan nadenken en muziek luisteren tijdens het autorijden. Je gedachten kun je zelfs niet uitzetten! Alleen presteer je wel minder goed door dat multitasken… (dus als je praat, luister je minder goed)”
        Het verwondert mij dat iedereen nog altijd de verkeerde opvatting heeft van “multitasken”, multitasken bestaat niet! Er is niemand die zelfs maar kan multitasken, het is een illusie die men heeft betreffende de snelheid waarmee gedachten (kunnen) wisselen.
        Nadenken en muziek beluisteren… men doet dat 1 voor 1, in een tempo waarin men denkt dat men beide tegelijk doet. Als je echt nadenkt tijden het auto rijden (automatische piloot) dan luister je niet naar de muziek, je hoort de muziek wel, maar dat is niet luisteren. Dit is zoals de geluiden die de “rest” moeten opvullen van je geest qua input.

        • Miriam
          juli 8, 2017

          Beste Erwin, ik ben benieuwd naar de onderbouwing van je verhaal! (Verdeelde) aandacht is een van de meest onderzochte onderwerpen binnen de psychologie. In het dagelijks leven moet je zoveel dingen tegelijk doen. En afhankelijk van diverse variabelen (zoals de moeilijkheid van en ervaring met de taak), lukt dat de ene keer beter dan de andere. Betreft jouw opmerking misschien een definitieverschil of deelaspect?

  • Enkky
    november 27, 2016

    Mijn leven was vooral goed zijn voor mezelf.Dus het kon ook niet anders dan dat ik slecht luisterde.Ik probeerde het wel maar het lukte erg slecht.Op één of andere manier blijf ik mezelf het belangrijkste vinden.Ik heb het goed luisteren maar opgegeven.

    • Miriam
      november 29, 2016

      Bedankt voor je eerlijkheid! Goed luisteren (wederkerigheid) is inderdaad niet met elke persoonlijkheid even makkelijk. Maar toch kan het – voor het aangaan van échte relaties – lonen erin te (blijven) investeren. Zie bijvoorbeeld dit filmpje van een narcistische psycholoog, Martin Appelo: https://www.youtube.com/watch?v=RSd317TLlbc.

  • Ries van den Nieuwenhuizen
    oktober 2, 2016

    Beste Miriam,

    Bedankt voor je waardevolle tips. Ik heb me al enige jaren verdiept in de invloed van de non-verbale communicatie. Een boeiende onderneming. Kijk a.u.b. eens op http://www.echtluisteren.com en http://www.nietsturendecommunicatie.nl.

    • Miriam
      oktober 3, 2016

      Goed initiatief om écht luisteren in de hulpverlening een ‘boost’ te geven!

  • jelle
    april 4, 2016

    Leuk om te lezen! Helaas pleit ik er ook snel schuldig aan :p Het zal misschien niet je bedoeling zijn maar ik vrees dat ik eerder het ‘ waarom mensen niet luisteren’ deel ga gebruiken als excuus :p

    • Miriam
      april 4, 2016

      Dat kan natuurlijk ook! Met zo’n uitleg stel je de ‘klager’ in ieder geval een beetje gerust 🙂

  • Mariska van Vugt
    maart 27, 2016

    Leuk deze tips te lezen Miriam. Veel van deze luistertips heb ik leren toepassen voor mijn werk (Rayonmanager)en heb er veel profeit van bij het opbouwen van een goede relatie met mijn gesprekspartners (Dental high Care professionals) Toch weer goed om ze weer eens te lezen. Ik ga het “samenvatten” direct weer proberen toe te passen tijdens deze gesprekken. Bedankt 😀

    • Miriam
      maart 28, 2016

      Leuk dat jij er als ‘luisterprof’ ook nog een beetje profijt van hebt! 🙂

Je reactie is welkom!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


Lees vorig bericht:
Winactie: maak kans op een boek naar keuze!

De kop is eraf! De lay-out van mijn blog staat, je vindt er inmiddels tien artikelen en ik kreeg zo’n...

Sluiten