Mag ik misschien een beetje medeleven?!

Als je erop let, zijn er maar weinig mensen die écht naar de problemen van anderen kunnen luisteren, zonder meteen met allerlei goedbedoelde adviezen en dooddoeners te komen. Terwijl je mensen in stresssituaties juist zo goed helpt met een luisterend oor en steun, zonder te relativeren. Medeleven tonen, door bijvoorbeeld ‘wat rot voor je’ te zeggen, is vaak al genoeg.

 

Stel: je bent na weken hard studeren gezakt voor een belangrijk examen. Je zit verslagen op een bankje in de gang, de docent loopt langs en zegt: “Kop op, een derde van de studenten is gezakt; de meesten halen het de tweede keer wel.”
Voel je je al beter?
Mwah…

Een medestudent loopt langs: “Gezakt?” Hij komt naast je zitten en zegt: “Dat is balen.”
Voelt toch een stuk minder alleen en mislukt, hè?

 

Zoiets overkwam – en inspireerde – de Amerikaanse psycholoog Carl Rogers, een bekende vertegenwoordiger van de humanistische psychologie. Deze beweging was vooral in de jaren ’70 populair en gelooft sterk in het eigen kunnen en de eigen verantwoordelijkheid van mensen en het belang van ‘positieve aanvaarding’. ‘Luisteren’ en ’steunen’ zijn nog steeds belangrijke pijlers van bijvoorbeeld opvangcentra en psychotherapie.

 

Medeleven is beter voor je gezondheid

 

Wat je ook écht niet wil horen als je je rot voelt: ‘het valt toch wel mee’; ‘er zijn mensen die ergere dingen meemaken’; ‘dat kun je toch gewoon zus en zo oplossen’; ‘je hebt er in elk geval van geleerd’; ‘dan had je maar beter je best moeten doen’…

Of: wat ik bijvoorbeeld kreeg te horen in de jaren dat ik ongewenst kinderloos was: ‘je moet het gewoon loslaten’ (alsof dat lukt als het niet vanzelf gaat; alsof het m’n eigen schuld was…), ‘jij kunt tenminste uitslapen’, ‘neem een hond’… Echt niet leuk!

Je wil juist, vooral als het net is gebeurd, dat je leed wordt gezien! Dan neemt de stress af en dat is meteen beter voor je gezondheid.

Wist je dat getrouwde mensen minder snel overlijden aan een hartaandoening dan alleenstaanden? Sociale steun, met minder stress als gevolg, is daarbij de cruciale factor.

 

Maar ik bedoel het toch goed

 

Volgens Roos Vonk, hoogleraar sociale psychologie, zeggen mensen dit soort irritante en kwetsende dingen niet uit boosaardigheid, maar juist door betrokkenheid en medeleven.

Die ander kan het niet aanzien dat je verdriet hebt en wil dat het niet bestaat, dat het weg is, want hij of zij lijdt met je mee. Dat geeft een gevoel van boosheid en onmacht: als je nu maar niet…, dan zou je je nu niet zo voelen. (En ik ook niet!) In plaats van verdrietige gevoelens te erkennen voor wat ze zijn, wil men ze oplossen of wegpraten.

 

Misschien help je er iemand na een tijdje mee om z’n zinnen te verzetten, een schop onder z’n kont te geven of wat dan ook.

Maar tot de tijd er rijp voor is: ‘Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doet dat ook een ander niet!’

 

Wat vind jij heel irritant om te horen als je ergens mee zit?

 

Mensen zijn trouwens in het algemeen niet altijd even goed in luisteren. Daarover schreef ik ‘6 redenen waarom mensen niet luisteren (en hoe het wel moet)’.

 

[Bronnen: Column ‘Meeleven’, Roos Vonk, Psychologie Magazine oktober 2011; Health psychology – Biopsychosocial interactions, Sarafino; Klinische Psychologie: Theorieën en psychopathologie, Van der Molen e.a.]
2 Reacties
  • Elaintje
    april 18, 2016

    Wat een dooddoeners ja. ik vind het ook altijd jammer als mensen zelf al deze uitspraken doen: ik moet niet zo zeuren, er zijn zat mensen die ergere dingen meemaken. Dan word je als ander ook meteen buitenspel gezet. We zouden als mensen beter moeten leren om verdriet te verdragen. Het hoort er ook gewoon bij.

    • Miriam
      april 18, 2016

      Goeie aanvulling! Tnx!

Je reactie is welkom!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *