Voel je je rot? Doe een ABC’tje!

Ben je ergens boos, somber of angstig over? Een vervelende reactie van je baas of collega? De ziekte van een vriend of familielid? De toestand in Syrië? Bijna iedereen heeft dit soort gevoelens, en nog vaak ook. Ze helpen je meer te krijgen van wat je wilt en minder van wat je niet wilt. Behalve als ze je teveel in beslag nemen natuurlijk: dan kun je er zelfs depressief van worden. Vaak komt dat doordat je onrealistische en perfectionistische overtuigingen hebt, en daar is gelukkig wat aan te doen!

 

Een groot deel van wat een moderne psycholoog doet, draait hier zelfs om: het ter discussie stellen van ‘irrationele gedachten’ van cliënten: cognitieve therapie. Albert Ellis ontwierp hier een bekende vorm van: de rationeel-emotieve therapie (RET).

 

Irrationele gedachten

Een paar voorbeelden van veel voorkomende irrationele gedachten zijn:

  • Iedereen moet mij aardig vinden.
  • Ik moet goed zijn in alles wat ik doe.
  • Mij en mijn geliefden mag niets ernstigs overkomen.

Zodra je gaat denken in termen van ‘moeten’, ‘dat is absoluut noodzakelijk’, ‘dat is afgrijselijk’, ‘dat kan ik niet aan,’ ‘anders ben ik waardeloos’ of ‘dan komt het nooit meer goed’, gaat het vaak ‘mis’ en voel je je rotter dan nodig is. Dan is het tijd voor een ABC’tje: het kritisch onder de loep nemen van je gedachten!

 

Dat werkt als volgt:

 

Stap 1: de A van Activerende gebeurtenis

Voel je je boos, somber of verdrietig? Ga dan na welke situatie die gedachte uitlokt. Bijvoorbeeld: je bent heel onaardig behandeld door een alom gewaardeerde collega.

 

Stap 2: de B van Beliefs (opvattingen)

Ga na welke opvattingen en interpretaties je hierbij hebt. Bijvoorbeeld: deze collega mag mij niet en dat is verschrikkelijk: ik moet geliefd en gerespecteerd worden door mensen die ik belangrijk vind. Als deze collega mij stom vindt, vinden vast meer collega’s dat. Dan vlieg ik er natuurlijk als eerste uit bij de reorganisatie.

 

Stap 3: de C van Consequentie

Bepaal de gevolgen van deze interpretaties. Bijvoorbeeld: je slaapt slecht, mijdt de betreffende collega op het werk, stelt je gereserveerder op richting andere collega’s en kijkt op vacaturesites.

 

Dan komt het belangrijkste: stel je opvattingen ter discussie!

Vraag je af: zijn deze gedachten realistisch en berusten ze op feiten? Vaak niet! Zo weet je helemaal niet zeker dat deze collega je niet mag. Misschien ging het om het afreageren van een ruzie thuis. Ook bestaat er geen wet in het universum die zegt dat iedereen je aardig moet vinden; je blijft gewoon in leven als bepaalde mensen je niet aardig vinden, etc.

 

Als het goed is, vat je de activerende gebeurtenis daarna realistischer en feitelijker op, voel je je beter en worden de consequenties minder. En anders moet je nog even verder analyseren en discussiëren ;-). In de e-flyer ‘Neem je gedachten onder de loep’ van het Fonds Psychische Gezondheid staan bijvoorbeeld meer oefeningen.

 

Het vergt enige oefening om zo te denken, maar dan kun je er veel profijt van hebben! Het heeft mij bijvoorbeeld geholpen om van m’n bindingsangst af te komen. Heb jij er wat aan gehad? 

 

[Bronnen: Moeten maakt gek, Albert Ellis e.a.; Psychologie, Marc Brysbaert] 

3 Reacties
  • Miriam
    januari 31, 2016

    Dank jullie wel! Ik ga m’n best doen om weer een handige Must Know te schrijven 😉

  • Anjes van de Water
    januari 27, 2016

    Leuk blog! Herkenbaar, prikkelend en helemaal van het nu. Ik ben benieuwd naar de volgende!

  • Puck van der Wees
    januari 26, 2016

    De stukjes die je hebt geschreven,
    zullen voor veel mensen herkenbaar zijn.
    Kunnen een handvat bieden om meer inzicht in zichzelf te krijgen en met de tips aan de slag te gaan.
    Kort, duidelijk en krachtig! Ik ben nu al fan en kijk uit naar het volgende onderwerp.

Je reactie is welkom!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *